Chuyện cũ nhớ lại nhân dịp 2/9/2015

Chuyện cũ. Mà cứ dịp này lại hay nhớ lại. 1945, Cụ Hồ (thôi thì cứ gọi theo lối của Bảo Đại) về Hà Nội, ở nhà bác Trịnh Văn Bô chỗ Hàng Ngang, lúc ấy vừa được nhà MEMO làm xong toàn bộ nội thất. Cụ Hồ ốm, mà vẫn để ý thấy nhà cửa đẹp và mới lạ, mới hỏi chủ nhà xem ai làm. Bác Nguyễn Hữu Đang lúc ấy đến nhà nói chuyện làm lễ đài, bố mới cho thợ mang gỗ ra giúp dựng cái lễ đài ấy. Rồi sau bác Bô đến nói với bố Ngọc rằng “Ông Cụ muốn mời anh đến gặp – chính thể mới rất cần những người có tài tham gia…” Lúc ấy vừa xong Fontainebleau, bố Ngọc bảo bạn “Tao nghĩ anh chàng này là gián điệp của Tây lắm, chứ không sao lại thế…” Và không đến gặp Cụ Hồ.

Năm 1953, nhà MEMO vừa ra được mặt hàng thảm tơ theo phong cách Việt Nam. Thủ hiến Nguyễn Hữu Trí đến nhà đặt vấn đề rằng “Đức ông Hoàng đệ sẽ đầu tư để nhà MEMO cùng mở một xưởng dệt thảm tơ xuất khẩu cạnh tranh với thảm len Hàng Kênh…” Bố mẹ bàn nhau, và có lời thoái thác rằng nhà MEMO chỉ mới thử nghiệm thành công một vài khâu trong việc thảm tơ, chưa dám nhận đầu tư của nhà vua. Và cũng phân bua rằng chỉ dám nghĩ đến việc đưa khung cửi về các gia đình nghèo ở Hà Nội để đàn bà con gái có việc làm, chứ không dám nghĩ đến mở nhà máy lớn xuất khẩu. Mỗi lần nhắc lại, mẹ thường cười bảo “Ai mà đi chung voi với đức ông làm gì…”

Rồi đến năm 1962, bác sỹ Nhữ Thế Bảo – đang là bác sỹ của cụ Hồ, một hôm đến chơi bảo rằng “ông Cụ muốn xin anh một con béc-giê còn non…” Sáng hôm ấy, đang quần đùi may ô chơi ngoài hè phố thì bố mở cửa ra gọi vào bế con Đô đi theo mấy chú đây, chứ không nó nhất định không theo người lạ. Ngồi bế con chó lên cái xe command car chả biết đi đâu. Lúc đỗ xe xuống thì thấy bụi dâm bụt ra hoa rất đẹp, rồi rõ ràng là Bác Hồ từ sau đó bước ra, hỏi mấy chú kia “Thế ông Ngọc đâu?” Rồi lại quay vào ngay. Một chú ra đưa cho một gói kẹo to bằng cả cái mũ bộ đội, bảo là “Bác bảo mang về chia nhau”, rồi lại chở ô tô đưa mình về nhà. Mấy hôm sau bác Bảo đến nhà cứ phàn nàn sao anh không đi mà lại bảo thằng Tuấn nó đi thế… Mỗi lần nhắc lại, bố lại bảo “Ông Cụ xin chó thì mình gửi chó đến, chứ có mời mình đâu mà dẫn xác đến…”

Vậy mà Cụ Hồ là người vẫn cho người đến mua tranh của bố Ngọc để làm quà tặng khách nước ngoài, rồi tạo nhiều hợp đồng như trang trí nội thất chuyên cơ AN24, rồi nhà nghỉ Tuần Châu của “ông Cụ”.

Năm 1988, bố Ngọc có triển lãm cá nhân đầu tiên và duy nhất ở Ngô Quyền, mới bày một chân dung “ông Cụ” ở trên, một chân dung thày Nam Sơn và bức tượng chân dung thày Tardieur ở dưới. Mọi người hỏi, thì bố bảo là hai người thày đã dạy mình thành họa sỹ, còn ông Cụ là người công nhận mình là họa sỹ. Đấy là lần đầu tiên một sinh viên Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương công khai bày tỏ lòng biết ơn hai người thầy ấy của mình.

Người ta biết nhau, có thể cũng chẳng cần phải gặp mặt bao giờ. Những gì là chân thiện và tự trọng cũng vẫn nhận ra nhau, rồi mới có tương kính lẫn nhau được.

Flyer web THN web

Advertisements